Türkiye’de bir sayfanın AI Overview’a kaynak olmasının önündeki en belirleyici koşul, o aramanın normal Google sonuçlarında ilk 10’a girmesi. Seobaz çatısı altında yürüttüğüm araştırmada 8.282 Türkçe mobil aramayı ve bu aramalarda görünen 7.696 AI Overview kaynağını inceledim; kaynakların dörtte üçü (%75,3) aynı sorgunun organik ilk 10 sonucunda zaten yer alan sayfalardı. Yani Türkiye’de yapay zeka görünürlüğü ayrı bir oyun değil; giriş kapısı hâlâ klasik sıralama. Aşağıda bu sonucun nasıl çıktığını, hangi sınırlarla geçerli olduğunu ve site sahibi için ne anlama geldiğini veriyle anlatıyorum.
Araştırmayı nasıl kurdum?
Bir sayfanın neden kaynak seçildiğini anlamak için yalnız kaynak sayfalara bakmak yanıltıcıdır, çünkü aynı özellik kaynak seçilmeyen sayfalarda da bulunabilir. Bu yüzden her AI Overview sonucunda iki grup kurdum: yanıtın içinde bağlantı verilen sayfalar ve aynı aramanın ilk 10 sonucunda olduğu hâlde bağlantı verilmeyen sayfalar. Karşılaştırmayı her zaman aynı sorgu içinde yaptım, yani bir teknoloji sayfasını başka bir aramanın yemek sayfasıyla değil, kendi rakipleriyle kıyasladım.
Her sayfada kelime sayısından şema işaretlerine kadar 56 ölçüt çıkardım. Aynı anda çok sayıda test yapmanın doğurduğu yanlış pozitif riskini istatistiksel olarak düzelttim ve yalnız farkın var olup olmadığına değil, iş kararını değiştirecek kadar büyük olup olmadığına baktım. Hangi özelliğin fark yaratacağına dair hipotezleri, sonuçlara bakmadan önce yazıp zaman damgasıyla sakladım; hiçbir özellik anlamlı çıkmasaydı bile çalışma yayımlanacaktı. Bu ön kayıt, hikâyeyi sonradan sonuçlara göre düzenlemeyi zorlaştırır. Bütün ölçüm Türkçe, mobil ve Google için, 2026’da yaklaşık dört saatlik tek bir pencerede alındı.
AI Overview Türkçe aramalarda ne sıklıkta çıkıyor?
İncelediğimiz 8.282 aramanın 1.933’ünde AI Overview göründü. Genel oran %23,3, yani yaklaşık her dört aramadan biri. Ama bu ortalama, aramanın amacına göre belirgin biçimde değişiyor.
| Kullanıcının amacı | AI Overview görülme oranı |
|---|---|
| Ürün veya hizmet karşılaştırma | %29,2 |
| Bilgi edinme | %27,0 |
| İşlem veya satın alma | %16,2 |
| Belirli bir siteye gitme | %10,2 |
En yüksek oran karşılaştırma ve bilgi aramalarında. Bunun pratik sonucu şu: AI Overview çalışmasını yalnız bilgilendirici blog yazılarıyla sınırlamak eksik kalır, ticari karşılaştırma sorguları da ciddi bir görünürlük alanı. Sektör tarafında ise fark daha da açılıyor. AI Overview görülme oranı teknolojide %52,7‘ye çıkarken yemekte %7,6‘ya iniyor, yani aralarında yaklaşık yedi kat var. Sigorta, sanayi ve sağlık üst sıralarda; e-ticaret, eğitim ve yemek en altta. Bu tabloyu kesin bir sektör yarışı gibi değil, hangi alanlarda daha ayrıntılı sorgu araştırması gerektiğini gösteren bir fırsat haritası olarak okumak gerekir, çünkü sektör etiketleri otomatik üretildi ve bir miktar taşma içeriyor.
Kaynaklar Google’ın ilk 10 sonucundan mı geliyor?
Türkiye verisindeki en güçlü sonuç bu. 7.696 kaynak bağlantısını aynı aramanın ilk 10 organik sonucuyla üç ayrı sıkılıkta karşılaştırdım. Sayfa adresi birebir aynı olanlar kaynakların %75,3‘ünü oluşturdu; sondaki eğik çizgi gibi küçük adres farklarını yok saydığımda oran %82,0’a, tam sayfa farklı olsa bile aynı siteyi saydığımda %86,3’e çıktı. Üç tanımda da tablo aynı yöne bakıyor: yapay zekânın alıntıladığı sayfaların büyük çoğunluğu zaten klasik sıralamada öndeydi.
Sıra yükseldikçe kaynak seçilme şansı da düzenli olarak artıyor.
| Google sırası | Birebir kaynak olma oranı |
|---|---|
| 1 | %53,4 |
| 2 | %44,0 |
| 3 | %38,7 |
| 5 | %30,1 |
| 7 | %26,6 |
| 10 | %10,7 |
Birinci sıradaki sayfa, AI Overview çıkan aramaların %53,4‘ünde birebir kaynak seçildi; onuncu sıra için bu oran %10,7‘ye iniyor. İlk sıra ile son sıra arasındaki fark beş kata yakın. “Sıralama artık önemli değil, mesele yapay zekâda görünmek” söyleminin bu veride karşılığı yok: yapay zekâda görünmenin yolu doğrudan sıralamadan geçiyor. Uygulanabilir öncelik sırası da buradan çıkıyor. Önce hedef sorgunun ilk 10’una girmek, sonra o görünürlüğün kaynağa dönüşme oranını artırmak. AI Overview’ı geleneksel SEO’dan ayrı bir kanal gibi yönetmek, temeli atlamak olur.
Hangi site türleri kaynak seçiliyor?
Site türü kırılımı, sık tekrarlanan bir varsayımı çürütüyor. Sosyal medya ve forum sayfaları normal sonuçlarda hatırı sayılır yer kaplıyor ama kaynak olarak beklenenin altında seçiliyor; ansiklopedik sayfalar ise tam tersini yapıyor.
| Site türü | AI Overview kaynak payı | İlk 10 sonuç payı | İlk 10’daki sayfanın kaynak olma oranı |
|---|---|---|---|
| Sosyal medya ve forum | %8,9 | %13,8 | %13,1 |
| Ansiklopedi | %3,2 | %2,1 | %50,4 |
| Haber | %8,8 | %7,9 | %38,3 |
| Kamu | %7,6 | %8,4 | %29,5 |
| Pazaryeri | %2,5 | %2,9 | %28,8 |
| Diğer siteler | %68,6 | %64,8 | %33,3 |
İlk 10’a girmiş bir sosyal veya forum sayfasının kaynak olma oranı %13,1, diğer sayfa türlerinde ise %33,7, yani yaklaşık iki buçuk katı. Bu fark yalnız sıralamadan da gelmiyor: aynı sırada dururken bile fark sürüyor, birinci sırada bile sosyal ve forum sayfaları %37,1, diğerleri %54,1 oranında kaynak oluyor. Bu, sosyal medyanın değersiz olduğu anlamına gelmez. Toplam kaynak sayısında listenin başındaki alan adı Instagram; ama Instagram aynı zamanda ilk 10’da 699 kez görünmüş, yani bu, çok sayıda fırsatın toplamı, her fırsattaki başarı oranı değil. Pratik ders: “yapay zekâya kaynak olmak için foruma ve sosyal medyaya içerik bırakalım” Türkiye’de zayıf bir bahis.
İçeriğin ilk HTML’de okunabilir olması neyi değiştiriyor?
Teknik olarak incelenebilen sayfalarda anlamlı fark gösteren tek nokta erişilebilirlikti. Ana içeriği ilk gelen HTML yanıtında okunabilen sayfalar ham veride %37,0, içerik görünmeden önce tarayıcının JavaScript çalıştırmasını bekleyen sayfalar %26,5 oranında kaynak oldu. Sıra ve site türünü hesaba kattığımda avantaj küçülüyor ama kaybolmuyor; düzeltilmiş olasılık oranı 1,24 düzeyinde ve istatistiksel olarak güçlü.
Sebebi mekanik. Yapay zekâ botları sayfayı bir tarayıcı gibi çalıştırıp JavaScript’in içeriği kurmasını beklemez; ilk HTML’de başlık, temel metin ve önemli bağlantılar yoksa o içerik bu sistemler için görünmez kalır. Doğru yorum, ilk HTML’de okunabilir olmanın kaynak seçilmeyi garantilediği değil, benzer sıradaki ve türdeki sayfalar arasında ölçülebilir bir avantajla ilişkili olduğudur. Kontrolü de basit: sayfayı JavaScript kapalı açın, başlık ve ana metin hâlâ duruyorsa sorun yok. Sunucu tarafında oluşturma ya da önceden hazırlanmış HTML bu riski en ucuz kapatan yöntem ve aynı zamanda taranabilirlik ile yavaş cihaz deneyimine de yarıyor.
İçerikte kaynak seçtiren bir formül var mı?
Kısa cevap: aradım, bulamadım. 56 özellikten şans etkisini ayıkladıktan sonra 33’ünde matematiksel bir fark kaldı, ama iş açısından anlamlı büyüklüğe ulaşan yalnız beşi vardı ve hiçbiri tek başına uygulanabilir bir taktik değildi. Bu beş özellik de büyük ölçüde beklenen doğrulamalar: kaynak seçilen sayfaların metni AI Overview yanıtıyla biraz daha örtüşüyor, biraz daha fazla tanım içeriyor, ortalama kelime uzunluğu çok az yüksek. Bunların hiçbiri “şunu ekle, kaynak ol” diyen bir reçeteye dönüşmez.
Popüler GEO tavsiyelerinin çoğu bu veride tek başına güçlü bir açıklama sunmadı. Daha uzun yazmak, daha çok liste veya tablo eklemek, sorguyu mutlaka ana başlığa koymak, cevabı ilk 100 kelimeye sıkıştırmak ve FAQ ya da Article şeması eklemek, kaynak seçimini tek başına açıklamıyor. Burada dikkatli olmak şart, çünkü bu bir korelasyon tablosu, neden-sonuç kanıtı değil. Kaynak seçilen sayfalarda görülen küçük farkları, çoğu zaman sitenin tanınırlığı ve güvenilirliği gibi bu 56 ölçütün dışında kalan şeyler açıklıyor olabilir. Bu özellikler kullanıcı deneyimi için değerli olabilir; ama onları eklemek, Türkiye verisinde AI Overview kaynağı olmayı açıklayan bir kural değil.
En çok kaynak gösterilen siteler hangileri?
Kaynak listesinin başında karışık bir tablo var: Instagram (277 bağlantı), Wikipedia (245), Memorial (230), Hürriyet (183), Acıbadem (150), Ekşi Sözlük (133) ve YouTube (120). Sağlık kuruluşlarının bu kadar yoğun görünmesi tesadüf değil, sağlık sorgularındaki yüksek AI Overview oranıyla birlikte okunmalı. Bir uyarı da şu: toplam kaynak sayısı tek başına bir sitenin daha başarılı olduğunu kanıtlamaz. YouTube 120 kez kaynak olmuş ama ilk 10’da 760 kez görünmüş; Wikipedia 245 kez kaynak olmuş ama 396 kez görünmüş. Fırsat başına başarı ile toplam hacim ayrı şeyler, ve doğru metrik ikincisi değil birincisidir.
Türkiye verisi ABD araştırmalarından neden ayrışıyor?
Aynı “ilk 10 bağını” ölçen iki ABD çalışmasında, Ahrefs ve TripleDart, oran %37 dolayındaydı; Seobaz’ın Türkiye örnekleminde %75,3. Yani Türkiye’de organik sıralama ile AI Overview kaynağı arasındaki bağ, ABD’dekinin yaklaşık iki katı güçlü. Bunun doğrudan bir sonucu var: İngilizce pazarda öne çıkan sosyal medya ve topluluk içeriği reçeteleri Türkiye’ye olduğu gibi taşınmıyor. Sorgunun dili kaynak grafiğini yeniden kuruyor, dolayısıyla “ABD’de Reddit işe yarıyor” türü tavsiyeler Türkçe aramada daha güçlü bir sıralama bağıyla karşılaşıyor. Bu kıyası bir yarış tablosu değil, yön gösteren bir işaret olarak okumak gerekir, çünkü ABD çalışmaları farklı dönem, cihaz ve sorgu evreni kullanıyor.
Site sahibi bu veriyle ne yapmalı?
Veri, kolay bir AI Overview hilesi vermiyor; daha güvenilir bir çalışma sırası veriyor. Önce hedef sorguyu ve kullanıcının gerçek amacını belirlemek, o sorguda ilk 10’a girebilecek sayfayı kurmak ya da güçlendirmek, sayfanın ana içeriğini ilk HTML’de okunabilir tutmak, net ve kaynak gösterilebilir bilgi sunmak, ardından ilk 10 görünürlüğü ile AI Overview kaynak oranını birlikte izlemek. İçerik şablonu değişikliklerini de bütün siteye bir anda uygulamak yerine benzer sayfalardan test ve kontrol grupları kurup ölçerek denemek. Aşağıdaki üç aylık akış, bu sırayı uygulanabilir bir plana çeviriyor.
| Dönem | Yapılacak iş | Başarı ölçüsü |
|---|---|---|
| İlk 30 gün | Hedef sorguları, mevcut ilk 10 görünürlüğünü ve AI Overview kaynaklarını çıkarın | Ölçülebilir başlangıç tablosu |
| 31-60 gün | İlk HTML’de içeriği görünmeyen şablonları düzeltin, yüksek fırsatlı sayfaları güçlendirin | Okunabilir sayfa oranı ve ilk 10 görünürlüğü |
| 61-90 gün | Seçili içerik değişikliklerini kontrollü gruplarda deneyin | Fırsat başına kaynak seçilme oranı |
Araştırmanın sınırları neler?
Bu bulgular tek bir fotoğrafın sonucu. Bütün ölçüm 2026’da, Türkçe, mobil ve Google için, yaklaşık dört saatlik tek bir pencerede alındı; bu, sonuçları gün içi dalgalanmadan korur ama bir zaman serisi değildir ve AI Overview davranışı zamanla değişir. Kapsam bilinçli olarak dar tutuldu, dolayısıyla bulgular masaüstüne ya da başka pazarlara genellenmez. Örneklem de ulusal arama hacmini değil, grupların karşılaştırılabilirliğini hedefledi.
En önemli sınır yöntemsel: ilişki ölçtüm, nedensellik kanıtlamadım. Kaynak sayfalarda daha sık görülen bir özellik, o seçimin sebebi olmayabilir; büyük ve tanınmış markaların avantajı bazı içerik özellikleriyle birlikte hareket ediyor olabilir ve markanın tanınırlığı bu 56 ölçüt içinde tam olarak ölçülmedi. Tam bu yüzden hiçbir tekil özelliği reçete olarak sunmuyorum, önerileri kontrollü deney çağrısıyla veriyorum. Bu sınırlar bulguları geçersiz kılmaz; hangi kararın bugün verilebileceğini, hangisinin yeni deney gerektirdiğini ayırır. Yöntemin tamamı, yirmi sektörün kırılımı, tüm tablolar ve teknik kanıt özeti Seobaz’da yayımladığım tam raporda yer alıyor.